Μετάβαση στο περιεχόμενο
Eureka Digital Fairness Act Πρόταση
EL γλώσσα

Ερωτήσεις και απαντήσεις

Απαντήσεις της Eureka

Είναι ήδη νόμος η Digital Fairness Act;

Όχι. Είναι πρόταση κανονισμού, COM(2026) 1100 final, με ημερομηνία 11 Νοεμβρίου 2026. Το προοίμιο ορίζει ως θεσμικά όργανα που θα την εξέδιδαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία. Εάν εκδοθεί, θα εφαρμοζόταν από την ημερομηνία του άρθρου 40 παράγραφος 2, την οποία η πρόταση αναφέρει μόνο ως «[12 months after the entry into force]» (αγγλική διατύπωση).

Βλ.:

Είναι η Digital Fairness Act κανονισμός ή οδηγία;

Η πρόταση αφορά κανονισμό. Σύμφωνα με την καταληκτική φράση του, θα ήταν δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και θα ίσχυε άμεσα σε όλα τα κράτη μέλη. Θα καταργούσε την οδηγία 2005/29/ΕΚ. Κατά την αιτιολογική έκθεση, η πρόταση μετατρέπει το ουσιαστικό δίκαιο για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές από οδηγία σε κανονισμό.

Βλ.:

Σε ποιους θα εφαρμοζόταν η Digital Fairness Act;

Θα εφαρμοζόταν στις εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από μια εμπορική συναλλαγή σε σχέση με ένα προϊόν. Εμπορευόμενος είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ενεργεί για σκοπούς σχετικούς με την εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελευθέρια επαγγελματική του δραστηριότητα, καθώς και κάθε πρόσωπο που ενεργεί εξ ονόματος ή για λογαριασμό εμπορευόμενου. Καταναλωτής είναι το φυσικό πρόσωπο που ενεργεί για σκοπούς εκτός της εμπορικής, επιχειρηματικής, βιοτεχνικής ή ελευθέριας επαγγελματικής του δραστηριότητας.

Θα εφαρμοζόταν η Digital Fairness Act σε εμπορευόμενους εκτός ΕΕ;

Τα άρθρα δεν περιέχουν χωριστή διάταξη για εμπορευόμενους εγκατεστημένους εκτός της Ένωσης. Το άρθρο 2 παράγραφος 1 ορίζει το πεδίο εφαρμογής με βάση την πρακτική: εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές σε σχέση με ένα προϊόν. Κατά την αιτιολογική έκθεση, η οδηγία 2005/29/ΕΚ εφαρμόζεται σε κάθε εμπορευόμενο που απευθύνεται σε καταναλωτές στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των εμπορευομένων που είναι εγκατεστημένοι εκτός ΕΕ, και το άρθρο 2 αναπαράγει το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας αυτής.

Βλ.:

Θα απαγόρευε η Digital Fairness Act τον παραπλανητικό σχεδιασμό («dark patterns»);

Το άρθρο 10 θα απαγόρευε στους εμπορευόμενους να σχεδιάζουν, να οργανώνουν ή να λειτουργούν τις επιγραμμικές διεπαφές τους κατά τρόπο που ενδέχεται να εξαπατά ή να χειραγωγεί τους καταναλωτές ή να στρεβλώνει με άλλον τρόπο ουσιωδώς την οικονομική συμπεριφορά τους. Το μέρος III του παραρτήματος I απαριθμεί πρακτικές παραπλανητικού σχεδιασμού (σημεία 53 έως 62) που θα θεωρούνταν αθέμιτες υπό οποιεσδήποτε περιστάσεις. Η Επιτροπή θα μπορούσε να συμπληρώνει ή να τροποποιεί τον κατάλογο με κατ’ εξουσιοδότηση πράξη.

Θα απαιτούσε η Digital Fairness Act επιγραμμικό κουμπί καταγγελίας;

Όταν ο εμπορευόμενος προσφέρει στους καταναλωτές τη δυνατότητα σύναψης συμβάσεων μέσω επιγραμμικής διεπαφής, οι καταναλωτές θα έπρεπε να μπορούν να καταγγέλλουν τη σύμβαση μέσω επιγραμμικής λειτουργίας καταγγελίας, ανεξάρτητα από τον τρόπο σύναψής της. Η λειτουργία θα έφερε την ένδειξη «καταγγελία της σύμβασης εδώ» (μετάφραση της Eureka· στο αγγλικό κείμενο «terminate the contract here») ή άλλη σαφή αντίστοιχη διατύπωση και θα ήταν εμφανής και εύκολα προσβάσιμη. Κατά την αιτιολογική σκέψη 74, η λειτουργία δεν θα παρείχε αφ’ εαυτής δικαίωμα καταγγελίας σύμβασης.

Τι θα άλλαζε η Digital Fairness Act για τις δωρεάν δοκιμαστικές περιόδους;

Για τις συμβάσεις με δωρεάν δοκιμαστική περίοδο που συνάπτονται μέσω επιγραμμικής διεπαφής ή με άλλα ψηφιακά μέσα, ο εμπορευόμενος θα έπρεπε να αποστέλλει υπενθύμιση σε σταθερό μέσο εντός εύλογου χρονικού διαστήματος πριν από τη λήξη της δοκιμαστικής περιόδου. Εάν η υπενθύμιση δεν αποσταλεί ή ο καταναλωτής δεν έχει συμφωνήσει ρητά, πριν από τη λήξη της δοκιμαστικής περιόδου, να συνεχίσει επί πληρωμή, ο καταναλωτής δεν θα δεσμευόταν από τη σύμβαση.

Θα έπρεπε οι εμπορευόμενοι να στέλνουν υπενθύμιση πριν από την αυτόματη ανανέωση μιας συνδρομής;

Τα άρθρα 21 και 22 θα απαιτούσαν υπενθύμιση για τις συμβάσεις συνεχούς προμήθειας προϊόντων που παρατείνονται αυτόματα και συνάπτονται μέσω επιγραμμικής διεπαφής ή με άλλα ψηφιακά μέσα. Για συμβάσεις διάρκειας έξι μηνών ή μεγαλύτερης, η υπενθύμιση θα έπρεπε να αποστέλλεται όχι νωρίτερα από 1 μήνα και όχι αργότερα από δεκατέσσερις ημέρες πριν από την παράταση. Το άρθρο 22 ορίζει διαφορετικό χρονικό σημείο για τις συμβάσεις μικρότερης διάρκειας. Χωρίς υπενθύμιση, ο καταναλωτής θα μπορούσε να καταγγείλει τη σύμβαση χωρίς επιβάρυνση έως ότου ο εμπορευόμενος αποστείλει υπενθύμιση.

Το άρθρο 22 παράγραφος 4 θα προέβλεπε παρέκκλιση στο πλαίσιο των επενδυτικών υπηρεσιών: όταν ο καταναλωτής έχει δώσει ρητή συγκατάθεση για την αυτόματη παράταση βραχυπρόθεσμης επενδυτικής σύμβασης σε χρηματοπιστωτικά μέσα, δεν θα απαιτούνταν υπενθύμιση.

Θα απαγόρευε η Digital Fairness Act τα loot boxes;

Τα άρθρα δεν χρησιμοποιούν τον όρο «loot boxes». Ρυθμίζουν τα συστήματα μεταβλητών ανταμοιβών επί πληρωμή· η αιτιολογική σκέψη 63 αναφέρει τα loot boxes ως παράδειγμα. Οι εμπορευόμενοι θα έπρεπε να ενημερώνουν τους καταναλωτές για τα είδη των διαθέσιμων αντικειμένων και την πιθανότητα απόκτησής τους και να παρέχουν εργαλεία για την απενεργοποίηση των συστημάτων αυτών. Όταν ένα προϊόν απευθύνεται σε ανηλίκους ή ο εμπορευόμενος γνωρίζει με εύλογη βεβαιότητα ότι το χρησιμοποιούν ανήλικοι, τέτοια συστήματα δεν θα μπορούσαν να προσφέρονται σε ανηλίκους.

Το άρθρο 15 παράγραφος 3 δεν θα εφαρμοζόταν στους παρόχους υπηρεσιών επιγραμμικής κοινωνικής δικτύωσης ή υπηρεσιών πλατφόρμας ανταλλαγής βίντεο, συντρόφων ΤΝ και γενικών συνομιλιακών chatbots που υπόκεινται στο άρθρο 13 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) [EU KIDS Act].

Θα απαγορεύονταν οι μηχανισμοί «pay-to-win» για τους ανηλίκους;

Το άρθρο 16 θα απαγόρευε στους εμπορευόμενους να προσφέρουν μηχανισμούς «pay-to-progress» και «pay-to-win» σε ανηλίκους, όταν τα προϊόντα τους απευθύνονται σε ανηλίκους ή όταν γνωρίζουν με εύλογη βεβαιότητα ότι το προϊόν χρησιμοποιείται από ανηλίκους. Το άρθρο 3 τους ορίζει ως αγορές εντός παιχνιδιού ή εντός εφαρμογής, που αποκτώνται μέσω πράξεων πληρωμής ή έναντι εικονικών νομισμάτων επί πληρωμή, και οι οποίες είναι αναγκαίες ή παρουσιάζονται ως αναγκαίες για την πρόοδο ή την επιτυχία εντός του παιχνιδιού ή της εφαρμογής.

Τι θα όριζε η Digital Fairness Act για τα εικονικά νομίσματα σε παιχνίδια και εφαρμογές;

Ο εμπορευόμενος που προσφέρει εικονικά νομίσματα επί πληρωμή, τα οποία χρησιμοποιούνται για την αγορά των εικονικών αντικειμένων του ή άλλων προϊόντων, θα έπρεπε να αναγράφει την αντίστοιχη χρηματική αξία των αντικειμένων ή προϊόντων αυτών ή την εκτιμώμενη χρηματική αξία τους στο νόμισμα με το οποίο ο καταναλωτής απέκτησε το πρώτο εικονικό νόμισμα.

Η υποχρέωση αναγραφής της χρηματικής αξίας δεν θα εφαρμοζόταν στους παρόχους υπηρεσιών επιγραμμικής κοινωνικής δικτύωσης ή υπηρεσιών πλατφόρμας ανταλλαγής βίντεο, συντρόφων ΤΝ και γενικών συνομιλιακών chatbots που υπόκεινται στην υποχρέωση γνωστοποίησης του άρθρου 13 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) [EU KIDS Act].

Όταν ένα προϊόν απευθύνεται σε ανηλίκους ή ο εμπορευόμενος γνωρίζει με εύλογη βεβαιότητα ότι το χρησιμοποιούν ανήλικοι, τα εικονικά νομίσματα επί πληρωμή θα ήταν εξ ορισμού απενεργοποιημένα για τους ανηλίκους και θα ενεργοποιούνταν μόνο με την έγκριση γονέα ή κηδεμόνα.

Θα απαγόρευε η Digital Fairness Act τον εθιστικό σχεδιασμό;

Το άρθρο 17 δεν περιέχει απαγόρευση. Οι εμπορευόμενοι που σχεδιάζουν, οργανώνουν ή λειτουργούν ψηφιακά προϊόντα κατά τρόπο που αποσκοπεί ή ευλόγως μπορεί να προβλεφθεί ότι θα ενθαρρύνει την καταναγκαστική ή υπερβολική χρήση θα έπρεπε να παρέχουν στους καταναλωτές εύκολα προσβάσιμα, αποτελεσματικά εργαλεία για την απενεργοποίηση τεσσάρων λειτουργιών που απαριθμούνται. Αυτές καλύπτουν την αυτόματη αναπαραγωγή και την αδιάκοπη κατανάλωση περιεχομένου, ορισμένες ειδοποιήσεις, κίνητρα για τακτική ενασχόληση σε συγκεκριμένους χρόνους και λειτουργίες που προσομοιώνουν διαπροσωπικές σχέσεις. Το άρθρο προβλέπει εξαιρέσεις που συνδέονται με τον κανονισμό (ΕΕ) [EU KIDS Act].

Θα απαγόρευε η Digital Fairness Act την εξατομικευμένη διαφήμιση;

Όχι γενικά. Το άρθρο 12 θα απαγόρευε στους εμπορευόμενους να απευθύνουν διαφημίσεις βάσει κατάρτισης προφίλ σε δύο περιπτώσεις: με τη χρήση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα του καταναλωτή όταν ο εμπορευόμενος γνωρίζει με εύλογη βεβαιότητα ότι ο καταναλωτής είναι ανήλικος, και με τη χρήση ειδικών κατηγοριών δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Οι εμπορευόμενοι δεν θα υποχρεούνταν να επεξεργάζονται πρόσθετα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να εκτιμήσουν αν ο καταναλωτής είναι ανήλικος. Εξαιρούνται οι πάροχοι επιγραμμικών πλατφορμών στους οποίους εφαρμόζεται το τμήμα 3 του κεφαλαίου III του κανονισμού 2022/2065.

Θα απαγόρευε η Digital Fairness Act την εξατομικευμένη τιμολόγηση;

Όχι γενικά. Το άρθρο 13 θα απαγόρευε την εξατομίκευση της τιμής βάσει κατάρτισης προφίλ κατά τρόπο που ευλόγως ενδέχεται να βλάψει τον καταναλωτή, όταν ο εμπορευόμενος γνωρίζει με εύλογη βεβαιότητα ότι ο καταναλωτής είναι ανήλικος ή ευάλωτος λόγω ηλικίας, ευπιστίας, αναπηρίας ή οποιασδήποτε ιδιαίτερης ατυχίας ή περίστασης τόσο σοβαρής ώστε να επηρεάζει την κρίση του καταναλωτή. Οι εμπορευόμενοι δεν θα υποχρεούνταν να επεξεργάζονται πρόσθετα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα για να το εκτιμήσουν.

Ποιοι κανόνες θα ίσχυαν για το μάρκετινγκ μέσω influencers;

Οι εμπορευόμενοι που ασκούν μάρκετινγκ μέσω influencers θα έπρεπε να γνωστοποιούν τον εμπορικό σκοπό κάθε εμπορικής επικοινωνίας με τους όρους «διαφήμιση» ή «εμπορική συνεργασία» (μετάφραση της Eureka· στο αγγλικό κείμενο «advertisement» και «commercial collaboration»). Δεν θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν άμεσες προτροπές προς ανηλίκους να αγοράσουν προϊόντα. Δεν θα επιτρεπόταν το μάρκετινγκ μέσω influencers για προϊόντα των οποίων η διαφήμιση προς καταναλωτές απαγορεύεται βάσει του ενωσιακού ή του εθνικού δικαίου, ούτε για επικίνδυνα προϊόντα. Κάθε εμπορευόμενος που χρησιμοποιεί υπηρεσίες μάρκετινγκ μέσω influencers θα έπρεπε να διασφαλίζει τη συμμόρφωση μέσω σύμβασης ή, ελλείψει σύμβασης, με άλλα κατάλληλα μέσα.

Θα είχαν οι καταναλωτές δικαίωμα να μιλήσουν με άνθρωπο στην εξυπηρέτηση πελατών;

Όταν ο εμπορευόμενος παρέχει επιγραμμική εξυπηρέτηση πελατών μετά τη σύναψη της σύμβασης, η επικοινωνία με άνθρωπο θα έπρεπε να είναι διαθέσιμη κατόπιν αιτήματος του καταναλωτή και όταν άλλα μέσα δεν είναι αποτελεσματικά. Εξαιρούνται οι επενδυτικές υπηρεσίες όπως ορίζονται στην οδηγία 2014/65/ΕΕ. Κατά την αιτιολογική σκέψη 76, η επικοινωνία θα μπορούσε να γίνεται στη γλώσσα της σύμβασης, δωρεάν και χωρίς αδικαιολόγητη καθυστέρηση κατά τις ώρες λειτουργίας του εμπορευόμενου· το ίδιο το άρθρο 25 δεν το αναφέρει.

Τι θα όριζε η Digital Fairness Act για τα αυτοματοποιημένα συστήματα που συνάπτουν συμβάσεις για λογαριασμό του καταναλωτή;

Οι εμπορευόμενοι που διαθέτουν τέτοια συστήματα θα έπρεπε να παρέχουν στους καταναλωτές εργαλεία για να εκφράζουν τις επιλογές τους και να ορίζουν και να προσαρμόζουν τις παραμέτρους των συστημάτων. Κατά την πρώτη χρήση, οι καταναλωτές θα έπρεπε να επιλέγουν ρητά αν θα επιβεβαιώνουν όλες τις συμβάσεις, μόνο ορισμένο είδος συμβάσεων ή καμία πριν δεσμευτούν. Το σύστημα θα έπρεπε να γνωστοποιεί κάθε πληρωμή που λαμβάνεται για την πρόταση σύμβασης και κάθε σύγκρουση συμφερόντων. Το άρθρο 26 δεν θα εφαρμοζόταν στην παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Τι θα άλλαζε η Digital Fairness Act για τα εισιτήρια εκδηλώσεων και τις εικονικές ουρές αναμονής;

Για τα εισιτήρια εκδηλώσεων των οποίων η τιμή ενδέχεται να αυξηθεί λόγω ενεργειών του εμπορευόμενου ή λόγω αυτοματοποιημένων ή αλγοριθμικών διαδικασιών, η πρόσκληση για αγορά θα έπρεπε να αναφέρει πόσα εισιτήρια της σχετικής κατηγορίας διατίθενται στη διαφημιζόμενη τιμή και ποια είναι η ανώτατη τιμή. Ο εμπορευόμενος που χρησιμοποιεί σύστημα εικονικής ουράς αναμονής θα έπρεπε να εμφανίζει την τρέχουσα τιμή, αν αυτή μπορεί να μεταβληθεί κατά την αναμονή και, εάν ναι, την ανώτατη τιμή.

Πώς θα επιβαλλόταν η Digital Fairness Act και πόσο υψηλά θα μπορούσαν να είναι τα πρόστιμα;

Τα κράτη μέλη θα διασφάλιζαν τη συμμόρφωση μέσω δικαστηρίων ή διοικητικών αρχών· η Επιτροπή θα είχε εξουσίες για τις εκτεταμένες παραβάσεις με ενωσιακή διάσταση.

Για τις κυρώσεις που επιβάλλονται σύμφωνα με το άρθρο 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2017/2394, το ανώτατο εθνικό πρόστιμο θα ανερχόταν σε τουλάχιστον 4 % του ετήσιου κύκλου εργασιών του εμπορευόμενου στο οικείο κράτος μέλος ή στα οικεία κράτη μέλη ή σε τουλάχιστον 2 εκατ. EUR όταν δεν υπάρχουν στοιχεία για τον κύκλο εργασιών. Τα πρόστιμα της Επιτροπής, στις υποθέσεις που διερευνά, δεν θα μπορούσαν να υπερβαίνουν το 6 % του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών.

Τι θα καταργούσε η Digital Fairness Act;

Την οδηγία 2005/29/ΕΚ. Το άρθρο 38 προβλέπει ότι η οδηγία καταργείται και ότι οι παραπομπές σε αυτήν θα νοούνταν ως παραπομπές στον κανονισμό, σύμφωνα με τον πίνακα αντιστοιχίας του παραρτήματος II. Το άρθρο 38 δεν ορίζει ημερομηνία για την κατάργηση. Κατά την αιτιολογική έκθεση, η κατάργηση θα ίσχυε από την ημερομηνία εφαρμογής του κανονισμού.

Βλ.:

Πότε θα εφαρμοζόταν η Digital Fairness Act;

Η πρόταση δεν ορίζει ημερολογιακή ημερομηνία. Κατά το άρθρο 40, ο κανονισμός θα άρχιζε να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και θα εφαρμοζόταν από «[12 months after the entry into force]» (αγγλική διατύπωση). Η διατύπωση αυτή είναι σύμβολο κράτησης θέσης σε αγκύλες στην πρόταση. Το κείμενο δεν αναφέρει ημερομηνία έκδοσης ή δημοσίευσης.

Πώς θα συσχετιζόταν η Digital Fairness Act με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες και άλλες πράξεις της ΕΕ;

Κατά το άρθρο 4, ο κανονισμός δεν θα έθιγε άλλες νομικές πράξεις της Ένωσης που ρυθμίζουν ειδικές πτυχές των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές. Κατονομάζει έξι: τον κανονισμό (ΕΕ) 2016/679, τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/1925, τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 (πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες), τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1689, την οδηγία 2010/13/ΕΕ και τον κανονισμό (ΕΕ) [EU KIDS Act]. Σε περίπτωση σύγκρουσης, οι άλλοι αυτοί κανόνες της Ένωσης θα υπερίσχυαν και θα εφαρμόζονταν στις συγκεκριμένες πτυχές. Η αιτιολογική σκέψη 9 εξηγεί τι συνιστά σύγκρουση.

Το Eureka προσθέτει συνδέσμους και ορισμούς…