Vragen en antwoorden
Antwoorden van Eureka
Is de Digital Fairness Act al wet?
Nee. Het gaat om een voorstel voor een verordening, COM(2026) 1100 final, van 11 november 2026. De preambule noemt het Europees Parlement en de Raad als de instellingen die de verordening volgens de gewone wetgevingsprocedure zouden vaststellen. Als zij wordt vastgesteld, zou zij van toepassing zijn met ingang van de datum in artikel 40, lid 2, die het voorstel alleen aangeeft als “[12 months after the entry into force]” (Engelse formulering).
- Voorblad
- Preambule, visa
- Artikel 40, lid 2
Is de Digital Fairness Act een verordening of een richtlijn?
Het voorstel betreft een verordening. Volgens het slotformulier zou zij verbindend zijn in al haar onderdelen en rechtstreeks toepasselijk in alle lidstaten. Zij zou Richtlijn 2005/29/EG intrekken. Volgens de toelichting zet het voorstel het materiële recht inzake oneerlijke handelspraktijken om van een richtlijn in een verordening.
- Titel van de handeling
- Slotformulier na artikel 40
- Artikel 38, lid 1
- Toelichting, punt 1
Op wie zou de Digital Fairness Act van toepassing zijn?
Zij zou van toepassing zijn op handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten vóór, tijdens en na een commerciële transactie met betrekking tot een product. Een handelaar is iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die handelt voor doeleinden die verband houden met zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit, en iedereen die in naam of voor rekening van een handelaar optreedt. Een consument is een natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden buiten zijn handels-, bedrijfs-, ambachts- of beroepsactiviteit.
Zou de Digital Fairness Act van toepassing zijn op handelaren buiten de EU?
De artikelen bevatten geen afzonderlijke bepaling over handelaren die buiten de Unie gevestigd zijn. Artikel 2, lid 1, bepaalt het toepassingsgebied aan de hand van de praktijk: handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten met betrekking tot een product. Volgens de toelichting is Richtlijn 2005/29/EG van toepassing op iedere handelaar die zich op consumenten in de EU richt, ook op handelaren die buiten de EU gevestigd zijn, en neemt artikel 2 het toepassingsgebied van die richtlijn over.
- Artikel 2, lid 1
- Toelichting, punt 1
- Toelichting, punt 5
Zou de Digital Fairness Act donkere patronen verbieden?
Artikel 10 zou handelaren verbieden hun online-interfaces zodanig te ontwerpen, organiseren of beheren dat zij consumenten kunnen misleiden of manipuleren, of hun economische gedrag anderszins wezenlijk kunnen verstoren. Deel III van bijlage I bevat een lijst van donkere patronen (punten 53 tot en met 62) die in alle omstandigheden als oneerlijk zouden worden beschouwd. De Commissie zou die lijst bij gedelegeerde handeling kunnen aanvullen of wijzigen.
Zou de Digital Fairness Act een online opzeggingsknop verplicht stellen?
Wanneer een handelaar consumenten de mogelijkheid biedt overeenkomsten via een online-interface te sluiten, zouden consumenten de overeenkomst moeten kunnen opzeggen via een online opzeggingsfunctie, ongeacht hoe de overeenkomst is gesloten. De functie zou het opschrift “terminate the contract here” (Engelse formulering) of een ondubbelzinnige overeenkomstige formulering dragen, opvallend worden weergegeven en gemakkelijk toegankelijk zijn. Volgens overweging 74 zou de functie op zich geen recht geven om een overeenkomst op te zeggen.
Wat zou de Digital Fairness Act veranderen voor gratis proefperioden?
Bij overeenkomsten met een gratis proefperiode die via een online-interface of andere digitale middelen worden gesloten, zou de handelaar binnen een redelijke termijn vóór het einde van de proefperiode een herinnering op een duurzame gegevensdrager moeten sturen. Als de herinnering niet wordt verstuurd of de consument vóór het einde van de proefperiode niet uitdrukkelijk heeft ingestemd met voortzetting tegen betaling, zou de consument niet door de overeenkomst gebonden zijn.
Zouden handelaren een herinnering moeten sturen voordat een abonnement automatisch wordt verlengd?
De artikelen 21 en 22 zouden een herinnering verplicht stellen voor automatisch verlengde overeenkomsten voor de doorlopende levering van producten die via een online-interface of andere digitale middelen worden gesloten. Bij overeenkomsten van zes maanden of langer zou de herinnering niet eerder dan 1 maand en niet later dan veertien dagen vóór de verlenging moeten worden verstuurd. Artikel 22 bevat een ander aanknopingspunt voor kortere overeenkomsten. Zonder herinnering zou de consument kosteloos kunnen opzeggen totdat de handelaar er een verstuurt.
Artikel 22, lid 4, zou voorzien in een afwijking in het kader van beleggingsdiensten: als de consument uitdrukkelijk heeft ingestemd met de automatische verlenging van een kortlopende beleggingsovereenkomst in financiële instrumenten, zou geen herinnering vereist zijn.
Zou de Digital Fairness Act lootboxen verbieden?
De artikelen gebruiken het begrip lootboxen niet. Zij regelen betaalde systemen met variabele beloningen; overweging 63 noemt lootboxen als voorbeeld. Handelaren zouden consumenten moeten informeren over de soorten beschikbare items en de kans om die te verkrijgen, en instrumenten moeten bieden om zulke systemen uit te schakelen. Wanneer een product op minderjarigen is gericht, of de handelaar zich er met redelijke zekerheid van bewust is dat minderjarigen het gebruiken, zouden zulke systemen niet aan minderjarigen mogen worden aangeboden.
Artikel 15, lid 3, zou niet gelden voor aanbieders van onlinesocialenetwerkdiensten of videoplatformdiensten, van AI-gezelschapsapps en van algemene conversationele chatbots die onder artikel 13, lid 2, van Verordening (EU) [EU KIDS Act] vallen.
Zouden pay-to-win-mechanismen voor minderjarigen worden verboden?
Artikel 16 zou handelaren verbieden pay-to-progress- en pay-to-win-mechanismen aan minderjarigen aan te bieden wanneer hun producten op minderjarigen zijn gericht, of wanneer zij zich er met redelijke zekerheid van bewust zijn dat het product door minderjarigen wordt gebruikt. Artikel 3 definieert deze als aankopen in een game of app, verkregen via betalingstransacties of in ruil voor betaalde virtuele valuta, die noodzakelijk zijn of als noodzakelijk worden voorgesteld voor vooruitgang of succes in de game of app.
Wat zou de Digital Fairness Act zeggen over virtuele valuta in games en apps?
Een handelaar die betaalde virtuele valuta aanbiedt waarmee zijn virtuele items of andere producten kunnen worden gekocht, zou de overeenkomstige geldwaarde van die items of producten moeten vermelden, of hun geschatte geldwaarde in de valuta waarin de consument de eerste virtuele valuta heeft verkregen.
De plicht om de geldwaarde te vermelden zou niet gelden voor aanbieders van onlinesocialenetwerkdiensten of videoplatformdiensten, van AI-gezelschapsapps en van algemene conversationele chatbots die onder de informatieplicht van artikel 13, lid 1, van Verordening (EU) [EU KIDS Act] vallen.
Wanneer een product op minderjarigen is gericht, of de handelaar zich er met redelijke zekerheid van bewust is dat minderjarigen het gebruiken, zouden betaalde virtuele valuta voor minderjarigen standaard uitgeschakeld zijn en pas na toestemming van een ouder of voogd worden geactiveerd.
Zou de Digital Fairness Act verslavend ontwerp verbieden?
Artikel 17 bevat geen verbod. Handelaren die digitale producten zodanig ontwerpen, organiseren of beheren dat dit bedoeld is om dwangmatig of buitensporig gebruik aan te moedigen of dat dit redelijkerwijs te voorzien is, zouden consumenten gemakkelijk toegankelijke, doeltreffende instrumenten moeten geven om vier opgesomde functies uit te schakelen. Die betreffen automatisch afspelen en ononderbroken consumptie van inhoud, bepaalde meldingen, prikkels om op vaste tijden actief te zijn, en functies die intermenselijke relaties nabootsen. Het artikel bevat uitzonderingen die verband houden met Verordening (EU) [EU KIDS Act].
Zou de Digital Fairness Act gepersonaliseerde reclame verbieden?
Niet in het algemeen. Artikel 12 zou handelaren in twee gevallen verbieden gerichte reclame te tonen op basis van profilering: met gebruikmaking van persoonsgegevens van de consument wanneer de handelaar zich er met redelijke zekerheid van bewust is dat de consument minderjarig is, en met gebruikmaking van bijzondere categorieën van persoonsgegevens. Handelaren zouden niet verplicht zijn aanvullende persoonsgegevens te verwerken om te beoordelen of de consument minderjarig is. Aanbieders van onlineplatforms waarop afdeling 3 van hoofdstuk III van Verordening (EU) 2022/2065 van toepassing is, zijn uitgezonderd.
Zou de Digital Fairness Act gepersonaliseerde prijsstelling verbieden?
Niet in het algemeen. Artikel 13 zou verbieden de prijs op basis van profilering te personaliseren op een wijze die redelijkerwijs schade voor de consument kan veroorzaken, wanneer de handelaar zich er met redelijke zekerheid van bewust is dat de consument minderjarig is, of kwetsbaar is door leeftijd, goedgelovigheid, een handicap of een specifieke tegenslag of omstandigheid die zo ernstig is dat zij het oordeelsvermogen van de consument aantast. Handelaren zouden niet verplicht zijn aanvullende persoonsgegevens te verwerken om dit te beoordelen.
Welke regels zouden gelden voor influencermarketing?
Handelaren die influencermarketing bedrijven, zouden het commerciële oogmerk van elke commerciële communicatie moeten vermelden met de woorden “advertisement” of “commercial collaboration” (Engelse formulering). Zij zouden minderjarigen niet rechtstreeks mogen aansporen producten te kopen. Influencermarketing voor producten waarvoor volgens het Unierecht of het nationale recht geen reclame bij consumenten mag worden gemaakt, en voor gevaarlijke producten, zou niet zijn toegestaan. Iedere handelaar die gebruikmaakt van influencermarketingdiensten, zou de naleving contractueel of, bij gebreke van een overeenkomst, met andere passende middelen moeten waarborgen.
Zouden consumenten bij de klantenservice recht hebben om een mens te spreken?
Wanneer een handelaar na de sluiting van een overeenkomst online klantenservice verleent, zou communicatie met een mens beschikbaar moeten zijn op verzoek van de consument en wanneer andere middelen niet doeltreffend zijn. Beleggingsdiensten als gedefinieerd in Richtlijn 2014/65/EU zijn uitgezonderd. Volgens overweging 76 zou de communicatie in de taal van de overeenkomst, kosteloos en zonder onnodige vertraging tijdens de openingstijden van de handelaar kunnen plaatsvinden; artikel 25 zelf zegt dat niet.
Wat zou de Digital Fairness Act zeggen over geautomatiseerde systemen die voor een consument overeenkomsten sluiten?
Handelaren die zulke systemen beschikbaar stellen, zouden consumenten instrumenten moeten geven om hun keuzes kenbaar te maken en de parameters van de systemen in te stellen en aan te passen. Bij het eerste gebruik zouden consumenten uitdrukkelijk moeten kiezen of zij alle overeenkomsten, alleen een bepaald soort overeenkomsten of geen enkele overeenkomst moeten bevestigen voordat zij gebonden zijn. Het geautomatiseerde systeem zou elke betaling voor het voorstellen van een overeenkomst en elk belangenconflict moeten vermelden. Artikel 26 zou niet van toepassing zijn op het verlenen van financiële diensten.
Wat zou de Digital Fairness Act veranderen voor tickets voor evenementen en virtuele wachtrijen?
Voor tickets voor evenementen waarvan de prijs kan stijgen door handelingen van de handelaar of door geautomatiseerde of algoritmische processen, zou de uitnodiging tot aankoop moeten vermelden hoeveel tickets in de betrokken categorie tegen de geadverteerde prijs beschikbaar zijn en wat de maximumprijs is. Een handelaar die een systeem met een virtuele wachtrij gebruikt, zou de actuele prijs moeten tonen, of die tijdens het wachten kan veranderen en, zo ja, de maximumprijs.
Hoe zou de Digital Fairness Act worden gehandhaafd en hoe hoog zouden de geldboeten kunnen zijn?
De lidstaten zouden de naleving waarborgen via rechterlijke of administratieve instanties; de Commissie zou bevoegdheden hebben voor wijdverbreide inbreuken met een Uniedimensie.
Voor sancties die worden opgelegd overeenkomstig artikel 21 van Verordening (EU) 2017/2394, zou het nationale maximumbedrag van de geldboete ten minste 4 % van de jaaromzet van de handelaar in de betrokken lidstaat of lidstaten bedragen, of ten minste 2 miljoen EUR wanneer geen informatie over de omzet beschikbaar is. Geldboeten van de Commissie zouden, in zaken die zij onderzoekt, niet hoger mogen zijn dan 6 % van de wereldwijde jaaromzet.
Wat zou de Digital Fairness Act intrekken?
Richtlijn 2005/29/EG. Artikel 38 bepaalt dat de richtlijn wordt ingetrokken en dat verwijzingen ernaar zouden gelden als verwijzingen naar de verordening, te lezen volgens de concordantietabel in bijlage II. Artikel 38 noemt geen datum voor de intrekking. Volgens de toelichting gaat de intrekking in op de datum van toepassing van de verordening.
- Artikel 38, lid 1
- Artikel 38, lid 2
- Toelichting, punt 5
Wanneer zou de Digital Fairness Act van toepassing zijn?
Het voorstel noemt geen kalenderdatum. Volgens artikel 40 zou de verordening in werking treden op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie, en van toepassing zijn met ingang van “[12 months after the entry into force]” (Engelse formulering). Die formulering is een plaatshouder tussen vierkante haken in het voorstel. De tekst noemt geen datum van vaststelling of bekendmaking.
Hoe zou de Digital Fairness Act zich verhouden tot de digitaledienstenverordening en andere handelingen van de EU?
Volgens artikel 4 zou de verordening andere rechtshandelingen van de Unie die specifieke aspecten van oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten regelen, onverlet laten. Zij noemt er zes: Verordening (EU) 2016/679, Verordening (EU) 2022/1925, Verordening (EU) 2022/2065 (de digitaledienstenverordening), Verordening (EU) 2024/1689, Richtlijn 2010/13/EU en Verordening (EU) [EU KIDS Act]. Bij strijdigheid zouden die andere regels van de Unie voorrang hebben en op die specifieke aspecten van toepassing zijn. Overweging 9 legt uit wat als strijdigheid geldt.